Sektör Terimleri Sözlüğü
Son güncelleme:
Marka, tasarım, web ve dijital pazarlama işlerinde en sık geçen 34 terimin kısa ve net tanımı.
Bu sayfa bir referans listesidir: her terim tek başına okunabilecek şekilde tanımlanmıştır. Aradığınız terimi tarayıcınızın arama kutusuyla (Ctrl/Cmd + F) bulabilirsiniz.
Marka stratejisi · Konumlandırma · Marka mimarisi · Marka kimliği · Kurumsal kimlik · Logo · Marka rehberi · Ses tonu · Naming · Rebranding · Ambalaj tasarımı · Key visual · Moodboard · Tipografi · Izgara sistemi · Vektörel görsel · CMYK ve RGB · Taşma payı · Mockup · UI · UX · Landing page · Dönüşüm oranı · CRO · SEO · GEO · AEO · Core Web Vitals · Schema.org · Canonical · Hreflang · Motion graphics · Storyboard · ROAS
Marka stratejisi
Marka stratejisi, bir markanın kime, hangi vaatle ve hangi rakiplerin karşısında konumlanacağını yazılı hâle getiren karar setidir. Tasarım ve iletişim kararlarının hepsi bu belgeden türetilir.
Konumlandırma
Konumlandırma, markanın hedef kitlenin zihninde hangi kategoride ve hangi farkla yer alacağının tarifidir. Tek cümlelik bir konumlandırma ifadesi, kampanyadan ambalaja kadar her kararı sınar.
Marka mimarisi
Marka mimarisi, bir şirketin ana markası, alt markaları ve ürün adlarının birbiriyle ilişkisini kuran yapıdır. Yanlış kurulduğunda pazarlama bütçesi birbirini beslemeyen adlara dağılır.
Marka kimliği
Marka kimliği, markanın logo, renk, tipografi, fotoğraf dili ve ses tonundan oluşan bütünüdür. Logodan farkı, tek bir işaret değil tekrar edilebilir bir sistem olmasıdır.
Kurumsal kimlik
Kurumsal kimlik, şirketin her temas noktasında aynı görünmesini sağlayan kurallar ve şablonlar bütünüdür. Kartvizitten araç giydirmeye, sunumdan e-posta imzasına kadar uzanır.
Logo
Logo, markayı temsil eden görsel işarettir. İyi bir logo favicon boyutunda da, tabelada da, tek renk baskıda da okunaklı kalır.
Marka rehberi
Marka rehberi (brand guidelines), kimliğin nasıl kullanılacağını kurallarla anlatan belgedir. Logonun asgari boşluğu, renk kodları ve yasak kullanımlar burada tanımlanır.
Ses tonu
Ses tonu (tone of voice), markanın yazılı ve sözlü iletişimde nasıl konuştuğunu belirleyen kurallardır. Aynı bilgiyi resmî, samimi veya teknik anlatmak farklı marka algıları üretir.
Naming
Naming, marka veya ürün adının stratejiye, telaffuza, alan adı ve marka tescili uygunluğuna göre üretilmesidir. Ad seçimi hukuki uygunluk kontrolü olmadan tamamlanmış sayılmaz.
Rebranding
Rebranding, mevcut bir markanın konumlandırmasının ve/veya görsel kimliğinin yeniden kurulmasıdır. Yalnızca logo değişikliği değildir; çoğu zaman vaadin kendisi değişir.
Ambalaj tasarımı
Ambalaj tasarımı, ürünün raf üzerindeki ilk ve çoğu zaman tek satış argümanını üretir. Okunabilirlik, mevzuata uygun bilgi alanları ve üretim gerçekleri birlikte çözülür.
Key visual
Key visual, bir kampanyanın tüm mecralarda tekrar eden ana görselidir. Mecra değişse de kompozisyonun özü sabit kalır.
Moodboard
Moodboard, tasarıma başlamadan önce yön birliği sağlamak için bir araya getirilen görsel referans panosudur. Onaylanan moodboard, sonraki revizyon turlarını kısaltır.
Tipografi
Tipografi, yazı karakterlerinin seçimi ve dizilişiyle ilgili tasarım alanıdır. Marka kimliğinde çoğu zaman logodan daha fazla yüzey kaplar.
Izgara sistemi
Izgara sistemi (grid), sayfadaki öğelerin hizalandığı görünmez sütun ve satır yapısıdır. Sayfalar arasındaki tutarlılığın teknik karşılığıdır.
Vektörel görsel
Vektörel görsel, piksel yerine matematiksel eğrilerle tanımlanan ve büyütüldüğünde bozulmayan dosya türüdür. Logolar bu nedenle vektörel üretilir.
CMYK ve RGB
CMYK baskı, RGB ise ekran için kullanılan renk uzaylarıdır. Ekranda görünen bazı renkler baskıda birebir üretilemez; bu yüzden marka renkleri her iki uzayda ayrı tanımlanır.
Taşma payı
Taşma payı (bleed), baskıda kesim kaymasına karşı tasarımın kesim çizgisinin dışına taşırılan alandır. Genellikle her kenarda 3 mm bırakılır.
Mockup
Mockup, tasarımın gerçek bir yüzeyde nasıl görüneceğini gösteren sunum görselidir. Onay sürecinde soyut tasarımı somutlaştırır.
UI
UI (kullanıcı arayüzü), bir dijital ürünün ekranda görünen ve etkileşime girilen katmanıdır. Düğme, form, tipografi ve durum göstergeleri bu katmana girer.
UX
UX (kullanıcı deneyimi), kullanıcının bir ürünle etkileşiminin baştan sona nasıl kurgulandığıdır. İyi UI, kötü kurgulanmış bir akışı kurtarmaz.
Landing page
Landing page, tek bir mesaj ve tek bir eylem üzerine kurulmuş kampanya sayfasıdır. Menü ve dış bağlantılar bilinçli olarak azaltılır.
Dönüşüm oranı
Dönüşüm oranı, siteye gelen ziyaretçilerin hedeflenen eylemi (form, arama, satın alma) tamamlama yüzdesidir. Trafik artırmadan geliri artırmanın en doğrudan yoludur.
CRO
CRO (dönüşüm oranı optimizasyonu), ölçüm ve testlerle dönüşüm oranını sistematik biçimde yükseltme çalışmasıdır. Varsayım değil, veri üzerinden ilerler.
SEO
SEO (arama motoru optimizasyonu), bir sitenin arama sonuçlarında organik olarak görünürlüğünü artıran teknik ve içerik çalışmalarının tamamıdır.
GEO
GEO (üretken motor optimizasyonu), markanın ChatGPT, Gemini ve Perplexity gibi üretken yapay zekâ sistemlerinin ürettiği cevaplarda anılmasını hedefleyen çalışmadır.
AEO
AEO (yanıt motoru optimizasyonu), içeriğin öne çıkan cevaplar ve yapay zekâ özetleri gibi doğrudan cevap alanlarında kullanılabilir hâle getirilmesidir. Soru–cevap yapısı ve net tanımlar esastır.
Core Web Vitals
Core Web Vitals, Google'ın sayfa deneyimini ölçtüğü LCP, INP ve CLS metrikleridir. Sırasıyla yükleme hızını, etkileşim gecikmesini ve düzen kaymasını ölçer.
Schema.org
Schema.org, sayfadaki bilginin türünü makinelere bildiren ortak yapısal veri sözlüğüdür. Genellikle JSON-LD biçiminde sayfaya eklenir.
Canonical
Canonical etiketi, aynı içeriğin birden çok adreste bulunduğu durumlarda asıl adresi bildirir. Yinelenen içerik sinyalinin dağılmasını engeller.
Hreflang
Hreflang, aynı içeriğin farklı dil ve bölge sürümlerini birbirine bağlayan etikettir. Doğru kurulduğunda kullanıcı kendi dilindeki sürüme yönlendirilir.
Motion graphics
Motion graphics, tipografi, grafik ve ikonların hareketle anlatıma dönüştüğü video türüdür. Karmaşık bir süreci kısa sürede anlatmakta kullanılır.
Storyboard
Storyboard, bir filmin sahnelerinin çekim öncesinde kare kare çizilmiş planıdır. Çekim gününde belirsizliği ve dolayısıyla maliyeti düşürür.
ROAS
ROAS (reklam harcaması getirisi), reklam yatırımının kaç katı ciro ürettiğini gösteren orandır. Kârlılık için ürün marjıyla birlikte okunması gerekir.